Kredietwaardigheid: wat banken toetsen

Twee vragen, twee bronnen

Elke bank beantwoordt vóór een goedkeuring twee vragen: kan deze persoon het maandbedrag betalen, en heeft hij of zij in het verleden betrouwbaar betaald? De eerste beantwoordt uw huishoudboekje van inkomsten en uitgaven. De tweede beantwoordt een kredietregister – in Nederland het BKR, in België de Centrale voor kredieten aan particulieren van de Nationale Bank, in Duitsland vooral de Schufa, in Oostenrijk de KSV1870, in Italië CRIF, in Spanje ASNEF en CIRBE, in Frankrijk het FICP van de Banque de France. De systemen verschillen, het principe is hetzelfde: lopende kredieten, betalingsachterstanden en soms het aantal aanvragen worden vastgelegd.

Voorwaardenaanvraag in plaats van kredietaanvraag

Het belangrijkste verschil voor u: een voorwaardenaanvraag (in Duitsland „Konditionsanfrage") dient om te vergelijken en is voor andere banken niet zichtbaar; zij heeft geen invloed op uw beoordeling. Een kredietaanvraag daarentegen wordt vastgelegd en kan bij meerdere aanvragen in korte tijd de indruk wekken dat u bent afgewezen. Betrouwbare vergelijkingsplatforms doen uitsluitend voorwaardenaanvragen. Pas wanneer u een aanbod accepteert, ontstaat daaruit een overeenkomst, die zoals elke andere lening wordt geregistreerd.

Het bestedingsdoel wordt niet doorgegeven. Kredietregister noch bank komt te weten dat het om een esthetische ingreep gaat – het betreft een persoonlijke lening voor vrije besteding.

Wat telt

Positief werken een regelmatig inkomen uit een vast dienstverband, een proeftijd die voorbij is, een vast woonadres sinds langere tijd en weinig lopende verplichtingen. Negatief werken een onregelmatig inkomen, veel kleine kredieten, volledig gebruikte roodstand en betalingsachterstanden in de afgelopen jaren. Zelfstandigen hebben doorgaans twee tot drie jaarrekeningen of belastingaanslagen nodig.

Een veelvoorkomend misverstand: de hoogte van het inkomen alleen is niet doorslaggevend. Een bank leent liever 8.000 euro aan iemand met 2.400 euro netto en geordende financiën dan aan iemand met 4.000 euro netto en vijf lopende termijnen.

Voorbereiding in drie stappen

Uw registratie opvragen. In de EU heeft u recht op een gratis kopie van de gegevens die het kredietregister over u heeft vastgelegd. Vraag die enkele weken vóór de aanvraag op en laat fouten corrigeren – verouderde registraties komen vaker voor dan men denkt.

Kleine posten opruimen. Een volledig gebruikte roodstand, een vergeten gespreide betaling bij een webwinkel, een oud telefoonabonnement met restschuld: wat zich vooraf laat aflossen, verbetert uw huishoudboekje.

Documenten klaarleggen. Identiteitsbewijs, de laatste loonstroken, bankafschriften van de afgelopen maanden, voor zelfstandigen de belastingaanslag. De meeste banken vragen ze digitaal op; wie ze bij de hand heeft, is sneller klaar.

Tweede kredietnemer

Wie de toets alleen net niet doorstaat of een betere rente wil, kan een tweede persoon in de overeenkomst opnemen – bijvoorbeeld de partner. Beiden zijn dan hoofdelijk aansprakelijk. Dat is een serieuze verplichting voor de tweede persoon en mag alleen worden aangegaan met volledige kennis van bedrag en looptijd.

Als het niet lukt

Een afwijzing is geen oordeel over u als persoon, maar de uitkomst van een berekening. Vraag de partner naar de reden, ruim op wat zich laat opruimen en wacht enkele maanden. Wees op uw hoede voor aanbiedingen „zonder BKR-toetsing" – die zijn óf zeer duur, óf onbetrouwbaar. Een ingreep waarvoor zo'n financiering nodig is, kan beter wachten.